Ìpọ̀ Mọ́ọ̀lù, Ìmú Rọ̀ àti Sítọ́ikíọ́mẹ́tírì Ojútùú

Ìpọ̀ mọ́ọ̀lù ń ka mọ́ọ̀lù fún lítà ojútùú kan

Ìpọ̀ mọ́ọ̀lù, tí a tún ń pè ní ìpọ̀ iye, ni iye ohun tí a tú dà ní mọ́ọ̀lù tí a pín sí ìwọ̀n ààyè ojútùú ní lítà: c = n/V, ní mol/L, tí a sábà kọ bí M. Ojútùú glúkóòsì 0.250 mol/L ní 0.250 mol glúkóòsì nínú lítà kọ̀ọ̀kan ti ojútùú ìkẹyìn. Àwọn àkámọ́ onígun ń tọ́ka sí ìpọ̀ mọ́ọ̀lù irú kan, bíi [Cl⁻].

Ìwọ̀n ààyè náà jẹ́ ìwọ̀n ààyè ojútùú, kì í ṣe ti ohun tí ń tu nǹkan. Títú ohun tí a tú dà sínú 1.000 L omi pípé sábà máa ń fún ni ìwọ̀n ààyè àpapọ̀ tí kì í ṣe 1.000 L, nítorí náà a ń ṣe àwọn ojútùú dé àmì ìṣàtúntò nínú ìgò ìwọ̀n ìwọ̀n ààyè dípò fífi ìwọ̀n omi tí a wọ̀n kún un.

Fún elẹ́ktróláìtì líle, àwọn ìpọ̀ íọ̀nù tẹ̀lé láti inú fọ́múlà. Ojútùú CaCl₂ 0.150 mol/L jẹ́ 0.150 mol/L nínú Ca²⁺ àti 0.300 mol/L nínú Cl⁻, nítorí pé ẹ̀ka fọ́múlà kọ̀ọ̀kan ń tú íọ̀nù klóráìdì méjì jáde. Ìpọ̀ mọ́ọ̀lù tún máa ń yípadà díẹ̀ pẹ̀lú ìwọ̀n ooru, nítorí pé àwọn ojútùú ń gbòòrò nígbà tí a bá mú wọn gbóná.

Ṣíṣe ojútùú láti inú ohun líle tí a wọ̀n

Iye tí a nílò jẹ́ n = c × V, ìwúwo tí a ó wọ̀n sì jẹ́ n × M, níbi tí M jẹ́ ìwúwo mọ́ọ̀lù. Wọn ohun líle náà, tú u sínú omi tó kéré sí ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn, gbé e lọ sínú ìgò ìwọ̀n ìwọ̀n ààyè nígbà tí o ń fọ ìgò kékeré náà sínú ìgò náà, mú un rọ̀ dé àmì, kí o sì da pọ̀ nípa yíyí ìgò náà po.

Àpẹẹrẹ ìṣiṣẹ́: ṣe 250.0 mL ti bàbà(II) sọ́lfétì 0.0800 mol/L láti inú kristali aláwọ̀ búlúù ti bàbà(II) sọ́lfétì pẹ́ntáhídíréètì, CuSO₄·5H₂O. Pẹ̀lú àwọn ìwúwo átọ̀mù àjọṣe IUPAC tí a ṣe àyè-yíyípo sí ibi ìdá mẹ́wàá méjì (Cu 63.55, S 32.06, O 16.00, H 1.01), ìwúwo mọ́ọ̀lù hídíréètì náà jẹ́ 63.55 + 32.06 + 4(16.00) + 5(18.02) = 249.71 g/mol.

n = 0.0800 mol/L × 0.2500 L = 0.02000 mol. Ìwúwo = 0.02000 mol × 249.71 g/mol = 4.994 g, nítorí náà wọn 4.99 g pẹ́ntáhídíréètì náà. Ẹ̀ka fọ́múlà kọ̀ọ̀kan ṣì ń pèsè Cu²⁺ kan àti SO₄²⁻ kan, ṣùgbọ́n omi hídíréṣọ̀n ń kún ìwúwo tí o wọ̀n. Tí o bá lo ìwúwo mọ́ọ̀lù aláìní omi, 159.61 g/mol, tí o sì wọ̀n 3.19 g hídíréètì, ojútùú náà yóò jẹ́ 0.0511 mol/L péré, nǹkan bí 36% tó rọ̀ jù.

Mímú ojútùú ìpìlẹ̀ rọ̀ pẹ̀lú C₁V₁ = C₂V₂

Fífi ohun tí ń tu nǹkan kún un yí ìwọ̀n ààyè padà ṣùgbọ́n kì í yí iye ohun tí a tú dà padà. Nítorí n = cV ṣáájú àti lẹ́yìn ìmú rọ̀, C₁V₁ = C₂V₂, níbi tí 1 ń tọ́ka sí ìpìlẹ̀ àti 2 sí ojútùú tí a mú rọ̀. Ẹ̀ka ìwọ̀n ìwọ̀n ààyè èyíkéyìí ń ṣiṣẹ́ tí àwọn ìwọ̀n ààyè méjèèjì bá lo ọ̀kan náà, nítorí pé àwọn ẹ̀ka ìwọ̀n ń fagilé ara wọn.

Àpẹẹrẹ ìṣiṣẹ́: o nílò 500.0 mL ti sódíọ́mù klóráìdì 0.360 mol/L, o sì ní ìpìlẹ̀ 2.40 mol/L. V₁ = C₂V₂ ÷ C₁ = (0.360 mol/L × 500.0 mL) ÷ 2.40 mol/L = 75.0 mL. Àyẹ̀wò: ìpìlẹ̀ náà pọ̀ ní 2.40 ÷ 0.360 = 6.67 ìgbà, nítorí náà o nílò nǹkan bí ìdá-keje ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn, 500.0 mL ÷ 6.67 = 75.0 mL.

Wọn 75.0 mL ìpìlẹ̀ sínú ìgò ìwọ̀n ìwọ̀n ààyè 500-mL kí o sì mú un rọ̀ dé àmì. Má ṣe kàn fi 425.0 mL omi kún un: àwọn ìwọ̀n ààyè ojútùú kì í ṣe àfikún pípé, C₂ sì ń tọ́ka sí ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn. Nígbà tí o bá ń mú ásídì tí ó pọ̀ rọ̀, da ásídì sínú omi kì í ṣe omi sínú ásídì, nítorí ooru tí a tú jáde lè fa ìfọ́nká.

Sítọ́ikíọ́mẹ́tírì ojútùú: láti ìwọ̀n ààyè sí mọ́ọ̀lù àti padà

Nínú àwọn ìhùwàpọ̀ láàrin àwọn ojútùú, ìpọ̀ mọ́ọ̀lù ń yí ìwọ̀n ààyè padà sí mọ́ọ̀lù nípasẹ̀ n = c × V. Ìbátan mọ́ọ̀lù láti ìdọ́gba tí a ṣe ìdọ́gba rẹ̀ lẹ́yìn náà wúlò gẹ́gẹ́ bí ó ṣe wúlò nínú sítọ́ikíọ́mẹ́tírì orí ìwúwo, ìpọ̀ mọ́ọ̀lù kejì sì ń yí padà sí ìwọ̀n ààyè tí a bá nílò rẹ̀.

Àpẹẹrẹ ìṣiṣẹ́: ìwọ̀n ààyè báríọ́mù klóráìdì 0.125 mol/L wo ni ó ń dá gbogbo sọ́lfétì láti inú 40.0 mL sódíọ́mù sọ́lfétì 0.0850 mol/L lẹ́lẹ̀, ìwúwo báríọ́mù sọ́lfétì wo sì ni a ṣe? Ìdọ́gba íọ̀nù mímọ́ ni Ba²⁺(aq) + SO₄²⁻(aq) → BaSO₄(s). n(SO₄²⁻) = 0.0850 mol/L × 0.0400 L = 3.40 × 10⁻³ mol. Ìbátan náà jẹ́ 1:1, BaCl₂ kọ̀ọ̀kan sì ń pèsè Ba²⁺ kan, nítorí náà V = 3.40 × 10⁻³ mol ÷ 0.125 mol/L = 0.0272 L, tàbí 27.2 mL.

Ìwúwo mọ́ọ̀lù BaSO₄ (Ba 137.33, S 32.06, O 16.00) jẹ́ 233.39 g/mol, nítorí náà ìwúwo tí a ṣe jẹ́ 3.40 × 10⁻³ mol × 233.39 g/mol = 0.794 g. Èsì kọ̀ọ̀kan ní díjítì pàtàkì mẹ́ta, tí 0.0850 mol/L, 40.0 mL àti 0.125 mol/L ṣe.

Ìtítọ́rétì: yíyí kíka bùrẹ́ẹ̀tì padà sí ìpọ̀

Nínú ìtítọ́rétì, a ń fi ojútùú tí ìpọ̀ rẹ̀ jẹ́ mímọ̀, ohun ìtítọ́rétì, kún ìwọ̀n ààyè àpẹẹrẹ tí a wọ̀n láti inú bùrẹ́ẹ̀tì títí ìhùwàpọ̀ yóò fi parí. Ibi ìdọ́gba ni ibi tí iye ohun ìtítọ́rétì tí a fi kún bá àpẹẹrẹ mu ní ìbátan sítọ́ikíọ́mẹ́tírì. Ibi ìparí ni ibi tí afihàn ti yí àwọ̀ padà, afihàn tó yẹ sì ń jẹ́ kí méjèèjì sún mọ́ ara wọn.

Àpẹẹrẹ ìṣiṣẹ́: àpẹẹrẹ 20.00 mL ojútùú báríọ́mù háídíróksídì tí ìpọ̀ rẹ̀ jẹ́ àìmọ̀ nílò 28.36 mL ásídì hídírókílóríìkì 0.1208 mol/L láti dé ibi ìparí fínọ́ọ́lífitéléìnì. Ba(OH)₂(aq) + 2 HCl(aq) → BaCl₂(aq) + 2 H₂O(l). n(HCl) = 0.1208 mol/L × 0.02836 L = 3.426 × 10⁻³ mol. n(Ba(OH)₂) = 3.426 × 10⁻³ mol ÷ 2 = 1.713 × 10⁻³ mol. c(Ba(OH)₂) = 1.713 × 10⁻³ mol ÷ 0.02000 L = 0.08565 mol/L, ní díjítì pàtàkì mẹ́rin.

Kókó 2 ṣe pàtàkì. Kíka ìhùwàpọ̀ náà bí 1:1 yóò fún ni 0.1713 mol/L, ìlọ́po méjì iye tòótọ́, ìdí nìyí tí a kò fi gbọ́dọ̀ lo C₁V₁ = C₂V₂ fún ìtítọ́rétì. A ti ṣe ìpọ̀ ohun ìtítọ́rétì fúnra rẹ̀ ní ìṣáájú nípa ìdásílẹ̀ ìwọ̀n, nípa titi rẹ̀ lòdì sí ìwọ̀n ìbẹ̀rẹ̀ tí a wọ̀n; sódíọ́mù kábọ́nétì jẹ́ àṣàyàn tó wọ́pọ̀ fún àwọn ásídì.

Àwọn àṣìṣe ìpọ̀ àti bí a ṣe ń rí wọn

Ọ̀pọ̀ àṣìṣe ìpọ̀ jẹ́ àṣìṣe ẹ̀ka ìwọ̀n tàbí ìṣètò. Kíkọ àwọn ẹ̀ka ìwọ̀n sórí gbogbo iye, àti ṣíṣàyẹ̀wò pé èsì náà lọ sí ìhà tí a retí, ń mú fere gbogbo wọn.

Ojútùú tí a mú rọ̀ gbọ́dọ̀ kéré ní ìpọ̀ sí ìpìlẹ̀ rẹ̀, ìwúwo tí a wọ̀n fún hídíréètì gbọ́dọ̀ tóbi ju ti iyọ̀ aláìní omi, ìwọ̀n ààyè ohun ìtítọ́rétì sì yẹ kí ó wà láàrin ààlà bùrẹ́ẹ̀tì. Èsì tó bá fọ́ èyíkéyìí nínú wọ̀nyí yẹ fún ìwò kejì.

• Lílo mílílítà nínú n = c × V pẹ̀lú c ní mol/L. Yí padà sí lítà ní àkọ́kọ́; mL × mol/L kò fún ni mol.
• Lílo ìwọ̀n ààyè ohun tí ń tu nǹkan dípò ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn ti ojútùú.
• Lílo ìwúwo mọ́ọ̀lù aláìní omi fún hídíréètì.
• Lílo C₁V₁ = C₂V₂ sórí ìhùwàpọ̀. Ó ṣàpèjúwe ìmú rọ̀ nìkan; fún àwọn ìhùwàpọ̀, la mọ́ọ̀lù àti ìbátan mọ́ọ̀lù kọjá.
• Gbígbàgbé iye íọ̀nù, bíi kíka CaCl₂ 0.150 mol/L bí 0.150 mol/L nínú Cl⁻.
• Fífi ìwọ̀n ìkẹyìn omi kún un dípò mímú un rọ̀ dé ìwọ̀n ààyè ìkẹyìn.